Giá nhà giảm tại Sydney và Melbourne khi lãi suất tăng và tác động từ chiến tranh Iran khiến người mua lo ngại

Dữ liệu cho thấy tốc độ tăng giá nhà trên toàn nước Úc đã chậm lại sau các đợt tăng lãi suất tiền mặt liên tiếp của Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA). Giá nhà tại Sydney và Melbourne đang giảm khi việc tăng lãi suất và sự bất ổn kinh tế do xung đột ở Trung Đông khiến người mua rời khỏi thị trường trong quý vừa qua. Dữ liệu mới từ Cotality cho thấy tăng trưởng giá nhà đã chậm lại trên toàn quốc trong ba tháng gần đây. Sự chậm lại bắt đầu từ tháng 12 vẫn tiếp diễn, phần lớn do các đợt tăng lãi suất của Ngân hàng Dự trữ vào tháng 2 và tháng 3 khiến những ngôi nhà có giá trung vị trở nên ngoài tầm với của nhiều người mua. Dữ liệu của Cotality cho thấy các thị trường bất động sản đắt đỏ nhất của Úc đã bước vào giai đoạn suy giảm. Tại Melbourne, các bất động sản ở phân khúc giá thấp của thị trường tăng giá 0,6% trong ba tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, phân khúc cao cấp của thị trường lại giảm 1,9%. Giá nhà trung vị của thành phố đã giảm 5.000 đô la xuống còn 828.249 đô la trong giai đoạn này, trong đó các khu ngoại ô phía đông ghi nhận mức giảm lớn nhất. Trong khi đó, giá nhà trung vị tại Sydney giảm 4.000 đô la xuống còn 1.295.387 đô la trong cùng kỳ. Nhóm 25% căn nhà có giá thấp nhất tăng giá 2,5%, với nhu cầu mạnh ở khu vực phía tây và tây nam của thành phố, nhưng nhóm 25% căn nhà có giá cao nhất lại giảm 2,4%. Theo Charles Touma, một nhà môi giới bất động sản của Ray White tại Redfern, việc bùng phát chiến tranh ở Iran và đợt tăng lãi suất thứ hai đã có tác động ngay lập tức trong tháng 3. “Tháng 2 rất tốt, tôi đã bán được một số bất động sản rất tốt với mức giá rất cao. Nhưng sang tháng 3 thì thị trường gần như rơi tự do,” Touma nói. “Tôi chưa từng thấy hai tháng liên tiếp lại khác biệt lớn đến vậy.” Theo các cuộc khảo sát của ANZ và Roy Morgan, niềm tin của người tiêu dùng đã giảm xuống mức thấp kỷ lục trong hai tuần cuối cùng trọn vẹn của tháng 3. Touma cho biết trong tuần cuối cùng của tháng 3 có 21 cuộc đấu giá nhà tại khu vực từ Paddington đến Waterloo ở nội đô Sydney. Chỉ có bốn căn nhà được bán, số còn lại bị “passed in” (không đạt giá kỳ vọng) hoặc bị rút khỏi thị trường. “Không phải là quá tệ, chỉ là một giai đoạn chuyển tiếp,” ông nói. “Hiện có những người bán đang rao bán nhưng có thể không bán được… nhưng những người bán mới đưa nhà ra thị trường vào tháng 5 và tháng 6 sẽ bước vào với sự chuẩn bị rõ ràng hơn.” Hoạt động của người mua trên toàn quốc đã giảm, với Cotality ước tính số lượng nhà được bán trong ba tháng đầu năm 2026 ít hơn so với cùng kỳ năm 2025. Nguồn cung trên bờ đông nước Úc đã tăng mạnh bất thường, với tuần cuối cùng trọn vẹn của tháng 3 ghi nhận 4.062 cuộc đấu giá trên toàn quốc – mức cao nhất kể từ tháng 12 năm 2021. Dữ liệu sơ bộ của Cotality cho thấy chỉ 61% số nhà này được bán tại đấu giá, phần còn lại bị rút hoặc không đạt giá – tỷ lệ thấp nhất kể từ tháng 12 năm 2022. “Việc tỷ lệ bán thành công tại đấu giá giảm và nguồn cung rao bán tăng lên đang mang lại cho người mua nhiều lựa chọn hơn và ít áp lực hơn khi đàm phán,” Giám đốc nghiên cứu của Cotality, Tim Lawless, cho biết. Perth ghi nhận mức tăng mạnh nhất, với giá nhà tăng 7,3% (tương đương 69.000 đô la) trong quý, lên mức 1.017.698 đô la. “Rõ ràng tốc độ tăng trưởng này là không bền vững, nhưng nó vẫn đang được hỗ trợ bởi nguồn cung thấp,” Lawless nói. Các khoản vay mua nhà mới đã tăng trong tháng 2 trước đợt tăng lãi suất thứ hai của Ngân hàng Dự trữ, với tín dụng nhà ở tăng ở mức 7,1% mỗi năm – nhanh nhất kể từ năm 2022. Tuy nhiên, tốc độ vay này được dự đoán sẽ chậm lại, khi thị trường dự báo sẽ có thêm hai đợt tăng lãi suất nữa trong năm nay. RBA có thể tăng lãi suất sớm nhất vào ngày 5 tháng 5, khi hội đồng quản trị họp lần tiếp theo.

Read More

Phụ phí khi thanh toán bằng thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng sẽ bị bãi bỏ tại Úc trước tháng 10, 2026

Bộ trưởng Ngân khố Jim Chalmers cho biết thay đổi này sẽ giúp giảm áp lực chi phí sinh hoạt và “người Úc rất ghét phải trả các khoản phụ phí”. Các khoản phụ phí khi thanh toán bằng thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng sẽ bị loại bỏ trước tháng 10 theo các cải cách của Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA), trong đó các ngân hàng lớn có khả năng sẽ phải gánh phần chi phí liên quan đến biện pháp hỗ trợ chi phí sinh hoạt này. Các quy định mới, được công bố vào thứ Ba, sẽ cho phép các doanh nghiệp loại bỏ các khoản phí cộng thêm khi thanh toán bằng thẻ Mastercard, Visa và eftpos. Dự kiến các cải cách này sẽ xóa bỏ các khoản phí mà khoảng 16% doanh nghiệp hiện đang thu để bù đắp chi phí sử dụng dịch vụ giao dịch thanh toán. Theo ước tính của RBA trong báo cáo đánh giá cuối cùng, người tiêu dùng Úc đang phải trả khoảng 1,6 tỷ đô la mỗi năm cho các khoản phụ phí này. RBA cũng sẽ giảm mức trần phí mà các tổ chức phát hành thẻ như ngân hàng có thể thu từ doanh nghiệp, giúp các doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 910 triệu đô la mỗi năm. Bộ trưởng Ngân khố Jim Chalmers cho biết những thay đổi của RBA sẽ giúp giảm áp lực chi phí sinh hoạt và có thể được thực hiện mà không cần Quốc hội thông qua. “Người Úc rất ghét phải trả những khoản phí này,” ông nói với các phóng viên vào thứ Ba. Tuy nhiên, các hệ thống thanh toán vẫn tốn chi phí để vận hành và các doanh nghiệp vẫn phải trả tiền cho các nhà cung cấp dịch vụ. Khi không còn khả năng thu phụ phí, giá trên kệ hàng hoặc trên thực đơn có thể sẽ phải tăng lên. RBA ước tính giá cả có thể tăng một lần khoảng 0,1%. Hiệp hội Khách sạn Úc (Australian Hotels Association) đã chỉ trích quyết định này. Giám đốc điều hành của hiệp hội, Stephen Ferguson, cho rằng điều đó sẽ không làm cho một ly cà phê hay một cốc bia trở nên rẻ hơn. “Vậy mục đích của toàn bộ quá trình này là gì nếu không phải để giảm chi phí cho người tiêu dùng?” ông nói. Người Úc đã nói với RBA rằng họ muốn biết giá cuối cùng ngay từ đầu, ngay cả khi giá cao hơn, thay vì bị bất ngờ bởi các khoản phí ẩn. Một cuộc khảo sát được thực hiện cho quá trình đánh giá của RBA cho thấy đa số người tiêu dùng cho rằng họ chỉ thỉnh thoảng hoặc hiếm khi được thông báo về phụ phí. Ba trong bốn người được hỏi cho rằng việc thu phụ phí là không cần thiết và nên chấm dứt. Các ngân hàng và một số công ty cho rằng việc thu phụ phí là cần thiết để bù đắp các chi phí phức tạp của hệ thống thanh toán, bao gồm chi phí liên quan đến thẻ tín dụng và các chương trình thưởng. Theo báo cáo đánh giá của RBA, người tiêu dùng, các doanh nghiệp nhỏ và lớn, cũng như các mạng lưới thẻ có khả năng sẽ được hưởng lợi từ thay đổi này, nhưng các ngân hàng có thể sẽ mất nguồn doanh thu từ việc thu phí của doanh nghiệp. Một số ngân hàng cho rằng họ có thể phải tăng phí thẻ tín dụng và lãi suất, đồng thời cắt giảm các chương trình thưởng và điểm tích lũy. RBA cho biết đây là hệ quả dự kiến của cải cách, vì phụ phí thẻ ghi nợ trước đây đã phần nào trợ cấp cho các chương trình thưởng dành cho chủ thẻ tín dụng. Các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán không phải ngân hàng như Square và Tyro hoan nghênh các cải cách này. Giám đốc điều hành của Tyro, Nigel Lee, cho rằng việc tăng tính minh bạch sẽ giúp các doanh nghiệp dễ dàng lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ hơn.

Read More

Jim Chalmers nói rằng việc loại bỏ phụ phí khi thanh toán bằng thẻ sẽ giúp giảm áp lực chi phí sinh hoạt. Nhưng liệu bạn có thực sự được lợi?

Các chuyên gia cho biết những cải cách do Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) công bố hôm thứ Ba sẽ tạo ra tác động lan tỏa trên toàn bộ hệ thống thanh toán. Phần thưởng thẻ tín dụng có thể giảm và các doanh nghiệp có thể tăng giá khi Úc chấm dứt phụ phí đối với thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng vào tháng 10. Các cải cách được RBA công bố hôm thứ Ba sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống thanh toán. Dưới đây là những điều bạn cần biết. Tại sao phụ phí bị cấm? Phụ phí ban đầu được RBA khuyến khích vào năm 2003, khi phần lớn người Úc vẫn thanh toán bằng tiền mặt. Mục tiêu là khuyến khích khách hàng sử dụng tiền mặt – phương thức rẻ hơn để xử lý – và giúp các doanh nghiệp bù đắp chi phí của hệ thống thanh toán thẻ tín dụng. RBA cho biết hệ thống này hiện không còn phù hợp. Người Úc ngày càng ít sử dụng tiền mặt, nhưng phụ phí lại trở nên phổ biến hơn và đôi khi được dùng để bù đắp các chi phí không liên quan. Trong sáu năm qua, tỷ lệ doanh nghiệp áp dụng phụ phí đã tăng gấp đôi, ước tính lên khoảng 16%. Khảo sát của RBA cho thấy: Người tiêu dùng có được lợi từ thay đổi này không? Có và không. Người tiêu dùng sẽ có giá cả minh bạch hơn, không còn những bất ngờ khi thanh toán. Tuy nhiên, một số người có thể tệ hơn về mặt tài chính, vì doanh nghiệp và ngân hàng có thể tăng giá hoặc tìm cách khác để thu lại khoản doanh thu phụ phí bị mất. Người tiêu dùng sẽ không còn phải trả phụ phí khi chạm hoặc quẹt thẻ, và chỉ cần trả đúng giá niêm yết trên thực đơn hoặc kệ hàng. Visa, Eftpos và Mastercard dự kiến sẽ cấm doanh nghiệp áp dụng phụ phí theo chỉ đạo của RBA. Hiện người tiêu dùng Úc trả khoảng 1,6 tỷ AUD mỗi năm tiền phụ phí. Theo RBA, người mua sắm sẽ có xu hướng dùng thẻ nhiều hơn thay vì tiền mặt, vì không còn bị tính phí thêm. Tuy nhiên, dù chính phủ của Thủ tướng Albanese nói thay đổi này sẽ “giúp giảm chi phí sinh hoạt”, người tiêu dùng không nên kỳ vọng sẽ lấy lại toàn bộ khoản phí trước đây. Doanh nghiệp có thể bù đắp bằng tăng giá thực đơn hoặc sản phẩm. Theo Hiệp hội Ngân hàng Úc, chủ thẻ tín dụng có thể phải đối mặt với phí cao hơn. Giám đốc điều hành hiệp hội, Simon Birmingham, cho biết: “Người tiêu dùng có thể phải đối mặt với phí thẻ cao hơn, lãi suất cao hơn và thời gian miễn lãi ngắn hơn.” RBA cho rằng đây cũng là một phần mục tiêu của cải cách: hệ thống cũ khiến những người thu nhập thấp – vốn ít dùng thẻ tín dụng và không hưởng các chương trình thưởng – phải gánh chi phí không công bằng. Doanh nghiệp sẽ thay đổi thế nào? Những cải cách này sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp, vì họ mất nguồn thu từ phụ phí, dù chi phí thanh toán có giảm nhưng không biến mất hoàn toàn. Theo RBA, giá trên thực đơn và kệ hàng sẽ phải tăng, và có thể làm lạm phát tăng thêm khoảng 0,1%. Một số doanh nghiệp nói với RBA rằng việc tăng giá có thể khiến khách hàng bỏ đi. Các quán cà phê và nhà hàng – nhóm sử dụng phụ phí nhiều nhất – đặc biệt dễ bị ảnh hưởng khi chi tiêu hộ gia đình đang giảm. Thay vào đó, doanh nghiệp có thể chuyển sang nhà cung cấp dịch vụ thanh toán rẻ hơn. RBA phát hiện rằng dưới 10% doanh nghiệp đã đổi nhà cung cấp trong năm 2024–2025, và cho rằng cần khuyến khích sự chuyển đổi nhiều hơn. Các ngân hàng cũng có thể mất khách hàng vào tay các công ty thanh toán khác như Square và Tyro. Cả hai đều hoan nghênh cải cách này. Giám đốc điều hành Tyro, Nigel Lee, cho biết dù ngân hàng mất doanh thu, Tyro cũng sẽ giảm chi phí, nên thay đổi này gần như trung lập đối với họ. Cơ chế thực hiện ra sao? Cải cách chính là gỡ bỏ lệnh cấm quy tắc “không phụ phí” đối với Visa, Eftpos và Mastercard từ 1 tháng 10. RBA kỳ vọng ba mạng lưới này sẽ ngăn các thương nhân áp dụng phụ phí. Nếu họ không làm vậy, chính phủ có thể ban hành luật cấm cụ thể. Phần thứ hai là giảm phí interchange – khoản phí ngân hàng và dịch vụ thanh toán thu từ doanh nghiệp khi chuyển tiền giữa ngân hàng của khách hàng và doanh nghiệp. RBA cũng giảm trần phí interchange của thẻ ghi nợ xuống 8 cent (hoặc 0,16%) mỗi giao dịch. Thẻ tín dụng vẫn sẽ đắt hơn thẻ ghi nợ, nhưng chênh lệch sẽ nhỏ hơn. Phần thứ ba của kế hoạch sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 4 năm 2027. Các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán sẽ phải công khai mức phí của họ, nhằm khuyến khích doanh nghiệp tìm nhà cung cấp rẻ hơn. Ngân hàng và các nhà cung cấp thanh toán cũng phải chứng minh rằng họ đã chuyển lợi ích từ việc giảm phí interchange cho khách hàng. RBA đặc biệt lo ngại về các khoản phí của Visa, Mastercard và Eftpos, cho rằng hệ thống phí của họ “khó hiểu và phức tạp” và có thể cao một cách không hiệu quả nếu thiếu cạnh tranh thực sự. Ai sẽ trả cho những thay đổi này? Trực…

Read More

Phạm Minh Chính muốn ‘khai thác thương mại’ phi trường Long Thành vào cuối năm

HÀ NỘI, Việt Nam – Chiều 29 Tháng Ba, khi kiểm tra dự án phi trường Long Thành tại xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai, ông Phạm Minh Chính, thủ tướng kiêm trưởng Ban Chỉ Đạo, yêu cầu Ban Quản Lý dự án “phải thúc đẩy tiến độ” để đưa phi trường này vào khai thác thương mại trong quý 4/2026. Theo báo Thanh Niên, sau khi kiểm tra thực tế trên công trường, tặng quà động viên công nhân thi công, ông Chính có buổi làm việc với các bộ, ngành, chủ đầu tư, nhà thầu về việc triển khai, giải quyết khó khăn, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ, đưa phi trường Long Thành vào khai thác thương mại theo kế hoạch. So với kế hoạch “đặt mục tiêu khai thác” gần nhất, mốc thời gian khai thác này đã lùi lại khoảng sáu tháng. Đây là lần thứ mười ông Chính kiểm tra tiến độ phi trường Long Thành. Lần gần nhất là vào Tháng Mười Hai, 2025 – trước thời điểm nơi này thực hiện chuyến bay đầu tiên mà báo đài Việt Nam rầm rộ đưa tin là “bay khai trương.” Trước đó, tổng công ty Cảng Hàng Không Việt Nam (ACV) được yêu cầu “kiện toàn bộ máy để điều hành dự án thông suốt.” Tuy nhiên, dự án phi trường Long Thành – công trình hạ tầng được kỳ vọng trở thành “động lực tăng trưởng mới cho khu vực phía Nam” đang bộc lộ nhiều trục trặc trong lúc triển khai. Đến hôm 6 Tháng Ba vừa qua, hai lãnh đạo ACV là Vũ Thế Phiệt, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị và Nguyễn Tiến Việt, phó tổng giám đốc, bất ngờ được loan báo đã bị Bộ Công An bắt giữ, khởi tố về tội “vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.” Ông Chính, người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào đầu Tháng Tư này, đề nghị Bộ Công An sớm có kết luận để giải quyết khó khăn trong việc thanh toán cho các nhà thầu. Đồng thời nhấn mạnh, trong quá trình triển khai “ai sai, ai vi phạm pháp luật thì phải xử lý,” còn những người “làm đúng, vô tư, trong sáng cần được khẳng định” và dự án phải được “thúc đẩy triển khai.” Hồi giữa Tháng Hai vừa qua, ông Trần Hồng Hà, phó thủ tướng, lên tiếng rằng ACV “sẽ phải chịu trách nhiệm” trước chính phủ, thủ tướng nếu dự án phi trường Long Thành không hoàn thành đúng tiến độ cam kết. Đáng lưu ý, hôm 25 Tháng Hai vừa qua, tại “Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện ‘nghị quyết số 79’ về phát triển kinh tế nhà nước và ‘nghị quyết số 80’ của Bộ Chính Trị về phát triển văn hóa Việt Nam,” tổ chức tại Hà Nội, nói về những tồn tại, hạn chế trong đó có “tính hiệu quả không cao,” của kinh tế nhà nước, việc xây dựng phi trường Long Thành nhưng không nghiên cứu làm đường giao thông kết nối với khu vực lân lận, ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, thừa nhận rằng “quy mô $16 tỷ thì kinh khủng,” khiến “người ta rất ngại.” Báo Tiền Phong dẫn lời ông Tô Lâm: “Nếu quy mô $16 tỷ thì kinh khủng. Nhưng tôi hỏi có vượt trội hơn được Malaysia và Singapore thì không chứng minh được. Tôi hỏi bao lâu thu hồi được vốn cho nhà nước cũng không trả lời được. Tôi hỏi phi trường Long Thành này mỗi năm đóng góp cho sự tăng trưởng của kinh tế, của quốc gia là bao nhiêu cũng không tính toán được.” Hôm 18 Tháng Ba vừa qua, ông Tô Lâm chỉ đạo đưa vụ án tại ACV và các đơn vị liên quan vào diện Ban Chỉ Đạo Trung Ương Về Phòng, Chống Tham Nhũng, Lãng Phí, Tiêu Cực theo dõi. Ông Tô Lâm trước đó cũng yêu cầu cần phải đầu tư hạ tầng đồng bộ để thời gian di chuyển từ Sài Gòn đến phi trường này “không quá 30 phút.” Khi đó, ông cho biết ở thời điểm hiện tại, từ Sài Gòn đến phi trường Long Thành “đi hai tiếng, ách tắc hai tiếng đồng hồ, không ai người ta đến Long Thành.”

Read More

Người Ả Rập Xê Út tìm được “lối thoát” cho một phần dầu mỏ của thế giới. Nhưng lực lượng Houthi có thể đóng sập cánh cửa đó

Thế giới đang khát dầu đã nhận được một sự giải tỏa nhỏ đầu tháng này khi Ả Rập Xê Út bắt đầu chuyển hướng hàng triệu thùng dầu thô — vốn thường được vận chuyển bằng tàu qua eo biển Hormuz đang bị phong tỏa — tới cảng Yanbu trên Biển Đỏ. Tuy nhiên, vào cuối tuần qua, các tay súng Houthi được Iran hậu thuẫn đã tham chiến trong một động thái leo thang có thể cắt đứt ngay cả tuyến vận chuyển quan trọng này. Richard Bronze, đồng sáng lập và phụ trách địa chính trị tại công ty nghiên cứu Energy Aspects, cho biết bất kỳ điều gì đe dọa dòng chảy dầu của Ả Rập Xê Út ra khỏi Biển Đỏ sẽ tiếp tục đẩy giá dầu toàn cầu tăng cao. Theo dữ liệu của công ty theo dõi vận tải biển Vortexa, trong hai tuần qua đã có tới 4,6 triệu thùng dầu mỗi ngày được bốc lên tàu tại Yanbu — cao gấp hơn ba lần mức trung bình của năm 2025. Con số này vẫn còn rất nhỏ so với 15 triệu thùng dầu mỗi ngày mà thế giới bị thiếu hụt khi eo biển Hormuz vẫn đóng cửa. Tuy nhiên, 4,6 triệu thùng đó vẫn đủ để làm rung chuyển nguồn cung, và trong một thị trường dầu mỏ toàn cầu cực kỳ nhạy cảm, việc bóp nghẹt thêm một tuyến thương mại quan trọng nữa sẽ đẩy giá dầu lên cao hơn và có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nhiên liệu tại nhiều khu vực. Cuối năm 2023, lực lượng Houthi tại Yemen bắt đầu tấn công các tàu thương mại đi qua eo biển Bab-el-Mandeb — nằm ở cực nam Biển Đỏ và có nghĩa là “Cổng Nước Mắt” trong tiếng Ả Rập — nhằm đáp trả cuộc chiến của Israel tại Gaza. Những cuộc tấn công này buộc các công ty vận tải biển phải chọn tuyến đường dài hơn, kéo dài hành trình thêm nhiều tuần và khiến chi phí nhiên liệu, bảo hiểm và lương thủy thủ tăng lên. Theo Vortexa, trong 28 ngày đầu tháng 3, lượng dầu thô đi qua eo biển Bab-el-Mandeb đã tăng 21% so với tháng 2. Những chuyến hàng này hiện có thể trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mới từ Houthi. Giá dầu Brent — chuẩn giá dầu toàn cầu — đã tăng khoảng 50% kể từ khi chiến tranh với Iran bắt đầu vào ngày 28/2, lên khoảng 110 USD/thùng vào thứ Hai. Theo Artem Abramov, trưởng bộ phận nghiên cứu dầu và khí tự nhiên tại công ty tư vấn Rystad Energy, nếu eo biển Bab-el-Mandeb trở nên quá nguy hiểm đối với tàu chở dầu, giá Brent “rất có khả năng” vượt 150 USD/thùng trong vài tháng tới, sớm hơn dự báo hiện tại. Ông nói với CNN rằng việc đóng cửa tuyến đường biển này sẽ “phá vỡ hệ thống nhanh hơn rất nhiều”. Chỉ riêng mối đe dọa đóng cửa Biển Đỏ cũng đủ tạo áp lực tăng liên tục lên chi phí bảo hiểm, vận chuyển và cuối cùng là hầu hết các mức giá dầu chuẩn trong những ngày tới. Một đòn giáng nữa vào châu Á Lực lượng Houthi chính thức tham gia cuộc chiến vào thứ Bảy khi họ phóng hai tên lửa về phía Israel. Trước đó một ngày, Mohammed Mansour — Thứ trưởng Thông tin trong chính quyền Houthi — nói với CNN rằng việc đóng eo biển Bab-el-Mandeb “là một lựa chọn khả thi, và hậu quả sẽ do những kẻ xâm lược Mỹ và Israel gánh chịu.” Để tránh tuyến đường này, các tàu chở dầu rời cảng Yanbu — phần lớn hướng tới châu Á — sẽ phải đi một lộ trình vòng vèo và dài hơn rất nhiều: đi lên kênh đào Suez ở phía bắc Biển Đỏ, băng qua Địa Trung Hải, vòng xuống bờ tây châu Phi rồi vượt qua Ấn Độ Dương. Richard Bronze của Energy Aspects cho biết: nếu Houthi bắt đầu đe dọa tàu thuyền, thời gian vận chuyển dầu tới châu Á có thể tăng thêm vài tuần, làm trầm trọng hơn tình trạng thiếu hụt dầu thô tại khu vực này. Châu Á hiện đang chịu tác động nặng nề nhất từ cú sốc nguồn cung dầu toàn cầu. Khu vực này phụ thuộc vào Trung Đông khoảng 60% lượng dầu nhập khẩu, và nhiều chính phủ đã áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng trong cuộc khủng hoảng. Ví dụ, Philippines đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng và rút ngắn tuần làm việc của một số nhân viên nhà nước xuống 4 ngày, trong khi Hàn Quốc khuyến cáo người dân tắm nhanh hơn để tiết kiệm năng lượng. Theo Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao tại công ty dữ liệu thương mại Kpler, toàn bộ lượng dầu rời cảng Yanbu trong tháng này và đi qua eo Bab-el-Mandeb đều hướng tới châu Á. Nếu các cuộc tấn công của Houthi thực sự phong tỏa eo biển này, Xu cho biết Ả Rập Xê Út có thể ưu tiên xuất khẩu dầu sang châu Âu gần hơn — khiến châu Á bị thiệt — hoặc chuyển hướng tàu sang châu Á qua kênh đào Suez. Bà dự đoán nhiều khu vực ở châu Á sẽ bắt đầu thiếu dầu thô vào tháng 4 khi lượng dự trữ hiện có cạn dần. “Nếu họ không nhận được dầu từ Ả Rập Xê Út đúng thời hạn, tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn sẽ còn tệ hơn,” bà nói. “Giá dầu cao là một vấn đề, nhưng quan trọng hơn là họ đơn giản không có đủ dầu.”

Read More

Vì sao sức mạnh quân sự “quyền lực cứng” của Mỹ vẫn chưa thể kết thúc cuộc chiến với Iran

Donald Trump thường nói với Ukraine rằng họ không có “lá bài” nào trong cuộc chiến tiêu hao với Nga. Nhưng chính tổng thống Mỹ hiện đang đối mặt với ngày càng nhiều câu hỏi về sức mạnh của bộ bài mà ông đang nắm trong cuộc chiến với Iran. Nhìn bề ngoài, Hoa Kỳ — với dân số hơn gấp ba lần Iran và sở hữu quân đội cùng nền kinh tế mạnh nhất thế giới — có lợi thế áp đảo về tương quan sức mạnh. Thêm vào đó là quân đội đã được thử lửa và hệ thống tình báo gần như “nhìn thấy mọi thứ” của Israel, khiến cuộc chiến có vẻ như không cân sức. Nhưng Iran — bằng cách biến một vài lợi thế ít ỏi của mình thành những điểm gây áp lực đau đớn đối với Mỹ, đồng thời buộc người dân bị đàn áp của họ phải chịu đựng sự trừng phạt khổng lồ — đã không chỉ sống sót. Một số nhà phân tích cho rằng họ thậm chí đã giành được thế chủ động chiến lược. Sau một tháng, cuộc chiến đã trở thành một cuộc cạnh tranh về đòn bẩy chiến lược. Trump có thể có nhiều sức mạnh hơn, nhưng để đạt được một chiến thắng rõ ràng có lẽ ông phải chấp nhận mức tổn thất chính trị và kinh tế mà ông không muốn chịu đựng. Iran không thể đánh bại Mỹ và Israel, nhưng họ đã tung ra “lá bài tẩy” khi đóng Eo biển Hormuz, một điểm nghẽn xuất khẩu năng lượng quan trọng. Điều này khiến nền kinh tế toàn cầu bị “bắt làm con tin” và làm gia tăng chi phí chính trị đối với Mỹ. Một chiến thắng ngoại giao rỗng tuếch của Trump Điểm yếu chiến lược làm suy giảm ưu thế quân sự của Mỹ được thể hiện rõ trong một cuộc trao đổi tại buổi họp báo ở Nhà Trắng hôm thứ Hai. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho rằng việc Iran đồng ý cho thêm 20 tàu chở dầu đi qua eo biển trong những ngày tới là một chiến thắng cho “ngoại giao của tổng thống”. Tuy nhiên, hình ảnh này lại gây khó xử, bởi Mỹ — với tư cách là cường quốc mạnh hơn — lẽ ra không nên ở vị thế phải đàm phán để nhận nhượng bộ. Hơn nữa, đoàn 20 tàu chở dầu này là con số không đáng kể so với mức trung bình hơn 100 tàu mỗi ngày trước chiến tranh, theo tính toán của UN Trade and Development. Nếu không có chiến tranh, eo biển đã mở cửa bình thường. Vì vậy, theo cách kể của Leavitt, “chiến thắng ngoại giao” đầu tiên của Trump thực chất chỉ là đảo ngược một phần nhỏ tác động tiêu cực do chính ông gây ra. Thực tế khó chấp nhận đối với Trump là Mỹ chắc chắn có đủ sức mạnh quân sự để mở lại eo biển. Nhưng nếu đưa Hải quân Mỹ đi qua Hormuz, Iran có thể giành chiến thắng tuyên truyền nếu họ tấn công hoặc thậm chí đánh chìm một tàu Mỹ. Trump cũng có thể phải đưa quân bộ lên bờ để đẩy lùi lực lượng Iran, làm tăng nguy cơ binh sĩ Mỹ thiệt mạng — điều có thể làm lung lay vị thế chính trị vốn đã yếu của ông. Những ràng buộc tương tự cũng áp dụng khi Trump cân nhắc liệu có nên chiếm đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu của Iran ở phía bắc Vịnh Ba Tư. Trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times hôm Chủ nhật, ông nói rằng có lẽ ông muốn chiếm dầu của Iran. Động thái này có thể bóp nghẹt nền kinh tế Iran. Nhưng không có gì đảm bảo rằng điều đó sẽ khiến chế độ Iran đầu hàng thay vì phản công dữ dội. Và nó cũng khiến Tehran càng ít có động lực nới lỏng kiểm soát Eo biển Hormuz. Trong khi tìm cách củng cố vị thế của mình, Trump tuyên bố rằng ngoại giao hiệu quả đang diễn ra sau hậu trường với Iran — dù Tehran phủ nhận có các cuộc đàm phán trực tiếp. Đồng thời, ông cũng đe dọa sử dụng bạo lực chưa từng có để buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán. Việc hàng nghìn lính Thủy quân Lục chiến Mỹ đến khu vực — cùng với hơn 1.000 lính dù — khiến một số nhà phân tích tin rằng sự kiên nhẫn của Trump sẽ cạn kiệt và ông có thể ra lệnh cho quân đội chiếm đảo Kharg hoặc các đảo ở Hormuz. Ian Bremmer, chủ tịch và nhà sáng lập Eurasia Group, nói trên CNN rằng:“Đó không phải là một lối thoát khỏi khủng hoảng. Nó gần như chắc chắn báo hiệu một giai đoạn leo thang.” Trước đó, Trump cảnh báo rằng nếu Iran không đạt thỏa thuận, ông sẽ tận dụng ưu thế quân sự của Mỹ để “xóa sổ hoàn toàn tất cả các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg của họ (và có thể cả các nhà máy khử mặn!).” Quân đội Mỹ chắc chắn có thể làm điều đó. Nhưng Iran gần như chắc chắn sẽ trả đũa bằng cách tấn công các mục tiêu tương tự tại lãnh thổ của các đồng minh Mỹ ở vùng Vịnh. Thị trường toàn cầu có thể sụp đổ. Nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu — vốn đã cao — sẽ tăng mạnh. Và việc ném bom các nhà máy khử mặn, vốn thiết yếu cho sự sống ở môi trường sa mạc khô hạn của vùng Vịnh, khiến các phóng viên phải hỏi Leavitt liệu Trump có thể phạm tội ác chiến tranh hay không. Lá bài chiến lược nhỏ nhưng cực kỳ giá trị của Iran…

Read More