Bạn nghĩ mùa du lịch hè đã tệ rồi? Hãy chuẩn bị tinh thần: có thể còn tệ hơn nữa.
Bên cạnh việc giá vé máy bay và phí tăng do chiến tranh ở Iran, các hãng hàng không tại châu Âu và châu Á — nhiều hãng phụ thuộc vào nhiên liệu máy bay nhập khẩu — hiện đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu, làm tăng khả năng hủy chuyến và cắt giảm lịch bay.
Mỹ hiện chưa đối mặt với nguy cơ thiếu nhiên liệu máy bay ngay lập tức, nhưng tình trạng thiếu hụt toàn cầu đang đẩy giá nhiên liệu tăng lên đối với các hãng hàng không Mỹ. Họ đang cắt giảm các vé rẻ và các chuyến bay ít lợi nhuận, điều này có thể khiến giá vé tăng cao hơn cho hành khách Mỹ, đặc biệt trong mùa hè.
Ngay cả khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz ngay hôm nay, tác động đối với mùa du lịch hè đã gần như chắc chắn. Các hãng hàng không đang lên kế hoạch đường bay và giá vé trước nhiều tháng.
Ví dụ, hãng United đã cắt giảm khoảng 5% lịch bay dự kiến trong sáu tháng tới.
Các hãng hàng không — và hành khách — có thể sẽ chưa thấy sự cải thiện cho đến giữa mùa hè hoặc muộn hơn, vì cần nhiều tháng để khôi phục nguồn cung dầu và nhiên liệu máy bay bình thường.
“Phải đến ít nhất tháng 7,” Matt Smith, chuyên gia phân tích năng lượng tại công ty Kpler, nói. “Và ngay cả điều đó cũng có thể là lạc quan quá mức vào thời điểm này.”
Nhiên liệu là chi phí lớn thứ hai của các hãng hàng không, chỉ sau chi phí lao động. Một máy bay thương mại một lối đi tiêu thụ khoảng 800 gallon nhiên liệu mỗi giờ bay. Máy bay thân rộng còn tiêu thụ nhiều hơn.
Bốn hãng hàng không lớn nhất của Mỹ — United, American, Delta và Southwest — đã chi trung bình khoảng 100 triệu USD mỗi ngày cho nhiên liệu trong năm ngoái.
Chi phí này đã tăng mạnh kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Delta tuần trước cho biết họ có thể phải chi thêm 2 tỷ USD cho nhiên liệu trong năm nay, dù hãng sở hữu một nhà máy lọc dầu riêng. United có thể phải chi thêm 11 tỷ USD nếu tình hình không thay đổi, theo CEO Scott Kirby chia sẻ với nhân viên vào tháng 3.
Giá vé “mua gấp” đến các điểm du lịch nóng như Caribbean đã tăng 74% so với đầu tháng, theo dữ liệu của Deutsche Bank, trong khi vé bay từ Mỹ đến Hawaii tăng 21%.
Các hãng hàng không Mỹ ít lo thiếu nhiên liệu hơn so với các hãng nước ngoài, vì Mỹ là nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới và cũng là một trong những nước xuất khẩu nhiên liệu máy bay hàng đầu.
Tuy nhiên, một số quốc gia xuất khẩu nhiên liệu lớn khác như Kuwait và Bahrain lại đang bị gián đoạn do eo biển Hormuz bị phong tỏa, theo dữ liệu từ Kpler. Hơn 20% lượng nhiên liệu máy bay vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua eo biển này trong năm ngoái, trong đó hơn hai phần ba đi tới châu Âu.
Phần lớn nhiên liệu máy bay của thế giới được lọc tại châu Á; Hàn Quốc là nước xuất khẩu số 1. Nhưng phần lớn dầu thô dùng để sản xuất nhiên liệu ở châu Á lại đến từ Trung Đông.
Các quốc gia châu Á đang bắt đầu hạn chế xuất khẩu nhiên liệu máy bay, theo Willie Walsh, Giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, tuần trước. Điều này có thể gây thêm áp lực lên giá nhiên liệu máy bay của Mỹ.
Ngay cả khi eo biển được mở lại sớm, cũng sẽ cần nhiều tuần để dầu và nhiên liệu bị “mắc kẹt” có thể đến được khách hàng ở châu Âu và châu Á. Chưa kể thời gian cần để khôi phục sản xuất dầu và nhiên liệu bị gián đoạn bởi chiến tranh.
Các hãng hàng không giá rẻ có thể bị ảnh hưởng nặng nhất
Giá nhiên liệu tăng có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho các hãng hàng không đang gặp khó khăn.
Hãng giá rẻ Spirit Airlines đã hai lần nộp đơn phá sản trong 18 tháng qua. Chỉ vài ngày trước khi chiến tranh bắt đầu, hãng công bố kế hoạch thoát khỏi phá sản vào mùa hè.
Tuy nhiên, trong báo cáo tài chính tháng 3, hãng cảnh báo rằng giá nhiên liệu tăng sẽ có “tác động tiêu cực ngay lập tức và đáng kể”, có thể làm đảo lộn các thỏa thuận với chủ nợ và đẩy hãng vào nguy cơ thanh lý.
Các hãng hàng không giá rẻ đang gặp khó khăn tài chính kể từ sau đại dịch. “Các hãng yếu về tài chính có thể không chịu nổi áp lực kết hợp này và có thể vỡ nợ hoặc trả máy bay sớm,” Fitch Ratings cảnh báo đầu tháng này.
Sự sụt giảm của các hãng giá rẻ — vốn cung cấp vé rẻ cho thị trường — có thể khiến giá vé tăng trên diện rộng.
Các hãng lớn cũng đang cắt giảm lịch bay, tập trung vào các đường bay có lợi nhuận cao hơn. Ít chỗ ngồi hơn đồng nghĩa với việc giá vé còn lại sẽ tăng.
“Không có lý do gì để bay những chuyến bay lỗ mà không đủ bù chi phí nhiên liệu,” CEO United Scott Kirby nói với Bloomberg vào cuối tháng trước.
